Η δυναμική για την Κοινωνική Οικονομία στην Ελλάδα

Ένα νέο Ειδικό Ευρωβαρόμετρο δείχνει ότι το 75% των Ευρωπαίων αναγνωρίζει τη σημασία της κοινωνικής οικονομίας για την ευημερία της κοινωνίας.

Οι φορείς κοινωνικής οικονομίας δίνουν προτεραιότητα στους ανθρώπους, τις κοινότητες και το περιβάλλον και διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στην αντιμετώπιση των κοινωνικών προκλήσεων.

Μια σημαντική πλειοψηφία υποστηρίζει την περαιτέρω στήριξη της κοινωνικής οικονομίας. Mεταξύ άλλων μέσω:

• υποστήριξης σε οργανισμούς κοινωνικής οικονομίας (88%)
• ευαισθητοποίησης (86%)
• βοήθειας για τη σύσταση φορέων κι επιχιερήσεων κοινωνικής οικονομίας (86%)
• άμεσης δημόσιας οικονομικής στήριξης (80%)

Επιπλέον, ένας σημαντικός αριθμός Ευρωπαίων (93%) πιστεύει ότι οι επιχειρήσεις θα πρέπει να καθοδηγούνται από τις αξίες της κοινωνικής οικονομίας, εστιάζοντας σε κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς στόχους, αναδιανέμοντας τα κέρδη και λειτουργώντας με δημοκρατικές δομές διακυβέρνησης.

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι μισοί Ευρωπαίοι έχουν ασχοληθεί με την κοινωνική οικονομία τα τελευταία πέντε χρόνια , συνήθως μέσω δραστηριοτήτων όπως ο εθελοντισμός (18%), οι δωρεές (18%) και ως πελάτες (15%). Επιπλέον, ένας στους τρεις Ευρωπαίους λαμβάνει βοήθεια από την κοινωνική οικονομία σε τομείς όπως η εκπαίδευση, η κατάρτιση και η στέγαση.

Η έκθεση φανερώνει ότι η κοινωνική οικονομία στην Ελλάδα διαθέτει γερές βάσεις και ισχυρή αναγνώριση συγκεκριμένων αξιών από τους πολίτες, ιδίως όσον αφορά τους κοινωνικούς συνεταιρισμούς και την τοπική ανάπτυξη. Αυτά τα στοιχεία αποτελούν μια εξαιρετική αφετηρία για την περαιτέρω ανάπτυξη του οικοσυστήματος, με τη στήριξη του κοινού να είναι ήδη δεδομένη σε καίριους τομείς.

Η έκθεση Special Eurobarometer 567 του Μαΐου 2025 αποκαλύπτει μια ενθαρρυντική εικόνα για την κοινωνική οικονομία στην Ευρώπη και ειδικότερα στην Ελλάδα, η οποία, παρά τις χαμηλές γενικές βαθμολογίες ευαισθητοποίησης, παρουσιάζει σημεία υψηλής δυναμικής και αναγνώρισης σε συγκεκριμένους τομείς.

Αναγνώριση & Συμμετοχή

Ενώ η γενική ευαισθητοποίηση για τον όρο «κοινωνική οικονομία» είναι χαμηλότερη στην Ελλάδα (34%) σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (56%), οι Έλληνες πολίτες αναγνωρίζουν συγκεκριμένες δομές (σς. 8, 11).

Αξιοσημείωτα:

Συνεταιρισμοί: Η Ελλάδα καταγράφει εξαιρετικά υψηλή αναγνώριση των συνεταιρισμών (80%), ξεπερνώντας κατά πολύ τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (56%), γεγονός που υπογραμμίζει τη βαθιά ριζωμένη συνεταιριστική κουλτούρα (σ. 16).

Προσωπική Εμπλοκή: Παρά τη χαμηλή αναφερόμενη εμπλοκή σε εθελοντισμό ή δωρεές σε σχέση με τον ΕΕ27, ένα σημαντικό 30% των Ελλήνων πολιτών αναφέρει ότι είναι ενεργά αναμεμειγμένοι σε οργανισμούς κοινωνικής οικονομίας τουλάχιστον δύο φορές τον μήνα (σ. 25).

Λήψη Υποστήριξης: Το 17% των Ελλήνων αναφέρει ότι έχει λάβει υποστήριξη από οργανισμούς κοινωνικής οικονομίας, ποσοστό που αν και κάτω του ΕΕ27 μέσου όρου (33%), δείχνει έναν ενεργό υποστηρικτικό ρόλο (σς. 33-34).

Κοινωνικός Ρόλος και Αξίες

Οι Έλληνες καταναλωτές δίνουν μεγάλη έμφαση στις κοινωνικές αξίες και την τοπική παραγωγή (σ. 27).

Τοπική Παραγωγή: Η Ελλάδα (67%) κατέχει την υψηλότερη θέση στην ΕΕ ως προς τη σημασία που αποδίδεται στην τοπική παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών, αναδεικνύοντας μια ευκαιρία για τις τοπικές κοινωνικές επιχειρήσεις (σ. 28).

Κοινωνικά Πρότυπα: Τα κοινωνικά πρότυπα (π.χ. ποιότητα εργασίας) θεωρούνται «πολύ σημαντικά» από το 54% των Ελλήνων, δεύτερο υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ μετά τη Μάλτα (σ. 29).  

Το ελληνικό factsheet

Η πλήρης αναφορά - Ειδικό Ευρωβαρόμετρο 567